Charakterystyka zakładu produkcyjnego
Analizowany zakład prowadzi produkcję mebli z drewna i materiałów drewnopochodnych. Proces technologiczny obejmuje kilka kluczowych obszarów, w których występuje ryzyko powstania atmosfer wybuchowych:
- pomieszczenia szlifierskie (szlifowanie elementów drewnianych),
- stanowiska ręcznego szlifowania,
- pomieszczenie lakiernicze,
- ściankę lakierniczą do nanoszenia powłok,
- instalację odpylania i transport pyłów.
Zakład zatrudnia pracowników produkcyjnych pracujących w systemie zmianowym, a procesy realizowane są w sposób ciągły.
Identyfikacja zagrożeń wybuchowych w przemyśle
W trakcie analizy zidentyfikowano zagrożenia:
Pyły palne – szlifiernia
Podczas szlifowania elementów drewnianych powstają pyły drewna, które:
- mają zdolność tworzenia mieszanin wybuchowych z powietrzem,
- osadzają się na powierzchniach,
Pary i mgły cieczy palnych – lakiernia
W pomieszczeniu lakierni stosowane są:
- rozpuszczalniki organiczne.
Substancje te tworzą atmosfery wybuchowe par i mgieł, szczególnie w trakcie aplikacji oraz przy niewystarczającej wentylacji.
Ocena zagrożenia wybuchem (OZW) – pierwszy etap
Pierwszym krokiem była ocena zagrożenia wybuchem (OZW), która obejmowała:
- analizę procesów szlifowania i lakierowania,
- identyfikację substancji palnych,
- ocenę warunków wentylacji,
- wskazanie potencjalnych źródeł zapłonu,
- ocenę możliwości formowania atmosfery wybuchowej.
Klasyfikacja stref zagrożenia wybuchem (Ex)
Spójnie z ustaleniami wynikającymi z OZW przyjęto opracowaną klasyfikację stref Ex[A1] , w wyniku której:
Szlifiernia
- wyznaczono strefy w rejonach stanowisk szlifierskich,
- uwzględniono instalację odpylania oraz miejsca gromadzenia pyłu.
Pomieszczenie lakiernicze i ścianka lakiernicza
- wyznaczono strefy dla par cieczy palnych,
- objęto klasyfikacją wnętrze kabiny, strefy wlotu i wylotu powietrza oraz obszary obsługi.
Dlaczego konieczne było opracowanie DZPW?
W związku z:
- obecnością stref zagrożenia wybuchem,
- pracą ludzi w obszarach Ex,
- występowaniem zarówno pyłów palnych, jak i par cieczy palnych,
zakład został objęty obowiązkiem posiadania Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW).
Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem – zakres opracowania
DZPW dla zakładu produkcji gdzie są stanowiska lakierni i szlifierni m.in.:
- opis zakładu i procesów technologicznych,
- wykaz i charakterystykę stref Ex,
- środki techniczne zapobiegające wybuchom,
- środki organizacyjne (procedury pracy, sprzątanie, szkolenia),
- zasady eksploatacji urządzeń w strefach zagrożenia,
- działania na wypadek awarii.
Efekty wdrożenia dokumentacji ATEX
Dzięki opracowaniu kompletnej dokumentacji ATEX zakład:
- spełnił wymagania
Dyrektywy ATEX stosownych przepisów (Dyrektywa Atex User)
- uporządkował kwestie bezpieczeństwa w lakierni i szlifierni
- ograniczył ryzyko wybuchu i pożaru
- uzyskał dokumentację gotową do kontroli PSP i PIP
- zwiększył świadomość pracowników w zakresie zagrożeń Ex
DZPW dla firm posiadających pomieszczenia lakiernicze i szlifiernie – kiedy jest wymagany?
Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem jest wymagany w firmach, które:
- prowadzą szlifowanie drewna lub MDF,
- posiadają lakiernie lub ścianki lakiernicze,
- stosują farby i rozpuszczalniki,
- posiadają instalacje odpylania,
- wyznaczają strefy zagrożenia wybuchem.