biuro@ibpex.pl

+48 32 750 88 87

DOKUMENT ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM (DZPW) 

Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW) to wymagany prawnie dokument ochrony przeciwwybuchowej, który musi posiadać każdy zakład pracy, w którym mogą występować atmosfery wybuchowe – gazy, pary cieczy palnych lub pyły.

Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem opisuje zagrożenia wybuchem, klasyfikację stref zagrożenia wybuchem, wyniki Oceny Ryzyka Wybuchu oraz środki techniczne i organizacyjne, które pracodawca musi zastosować w celu zapewnienia bezpieczeństwa pracowników i mienia.

Obowiązek opracowania dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem wynika z dyrektywy ATEX 1999/92/WE oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 r. i dotyczy wszystkich zakładów, w których występuje ryzyko powstania atmosfery wybuchowej.

1. Czym jest Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW)?

2. Czy dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW) jest prawnie wymagany w Polsce?

3. Jakie informacje musi zawierać dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW)?

4. Jaki jest zakres dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem – co powinno być uwzględnione?

5. Jakie korzyści przynosi posiadanie dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW)?

6. Kiedy jest wymagane posiadanie dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem?

7. Etapy przygotowania dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW )– krok po kroku

8. Kiedy i jak aktualizować dokument zabezpieczenia przed wybuchem?

CZYM JEST DOKUMENT ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM ?

W jakim celu opracowuje się Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem?

Przepisy dotyczące sporządzania DZPW są określone w dyrektywie ATEX. Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem, zwany również dokumentem ochrony przeciwwybuchowej ma na celu:

• minimalizowanie ryzyka wybuchu w zakładzie przemysłowym

• szczegółowe opisanie zagrożeń wybuchem na danym stanowisku pracy

• wskazanie stosowanych i zalecanych technicznych i organizacyjnych środków ochrony przeciwwybuchowej.

DZPW opiera się na wynikach Oceny Ryzyka Wybuchu (ORW), co pozwala na efektywne zarządzanie zagrożeniami i zabezpieczenie miejsc pracy przed potencjalnym niebezpieczeństwem.

Znaczenie Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem dla bezpieczeństwa miejsc zagrożonych wybuchem.

DZPW pozwala osiągnąć akceptowalne poziomy bezpieczeństwa w strefach zagrożenia wybuchem (strefy Ex). Dzięki niemu pracodawcy i pracownicy mogą skutecznie przeciwdziałać potencjalnym wybuchom i minimalizować ryzyko wypadków w zakładzie.

Jak przeprowadzić klasyfikację stref zagrożenia wybuchem w zakładzie

DOKUMENT ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM PODSTAWA PRAWNA 

Wymóg prawny posiadania Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem

Posiadanie DZPW jest wymogiem prawnym wynikającym z Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 r. „w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy związanych z możliwością wystąpienia atmosfery wybuchowej” (Dz. U. 2010 nr 138 poz. 931). Dokument ten jest częścią systemu zarządzania BHP i jest niezbędny przed udostępnieniem miejsca pracy, gdzie występuje ryzyko powstania atmosfery wybuchowej.

JAKIE INFORMACJE ZAWIERA DOKUMENT ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM?

Dokument powinien zawierać szczegółowe dane dotyczące:

• stosowanych w zakładzie substancji palnych i łatwopalnych

• miejsc i stref, w których substancje te są obecne

• stosowanych środków zapobiegających powstawaniu wybuchu oraz ograniczających skutki ewentualnej eksplozji.

ZAKRES DOKUMENTU ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM:

• Klasyfikacja stref zagrożenia wybuchem zgodnie z normami ATEX

• opis środków technicznych i organizacyjnych ochrony przeciwwybuchowej

• instrukcje i procedury postępowania w strefach Ex.

KORZYŚCI Z POSIADANIA DOKUMENTU ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM DLA PRACODAWCY I PRACOWNIKÓW:

Posiadanie kompletnego i aktualnego dokumentu przynosi liczne korzyści, takie jak:

• zwiększenie bezpieczeństwa pracowników w strefach zagrożenia wybuchem, dzięki identyfikacji i eliminacji zagrożeń

• zapewnienie zgodności z przepisami prawa ATEX USER, co chroni firmę przed karami i konsekwencjami prawnymi

• ochrona majątku firmy przed skutkami wybuchów, co wpływa na obniżenie kosztów ubezpieczenia,

• efektywne i systematyczne zarządzanie ryzykiem wybuchu

• poprawa wizerunku firmy jako odpowiedzialnego i dbającego o bezpieczeństwo pracodawcy

• podniesienie świadomości pracowników przeprowadzając szkolenie ATEX oraz poprzez dokumentację dotyczącą bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.

KIEDY WYMAGANY JEST DOKUMENT ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM ?

Obowiązek przy klasyfikacji stref zagrożenia wybuchem.

Dokument przeciwwybuchowy jest wymagany zawsze gdy sklasyfikowano strefy zagrożenia wybuchem. Wówczas należy opracować protokół ich klasyfikacji wraz z graficzną prezentacją stref zagrożenia wybuchem, oceną ryzyka wybuchu i właśnie dokument DZPW. Do sporządzenia dokumentu jest zobowiązany każdy u kogo w zakładzie występują strefy zagrożenia wybuchem.

JAKIE SĄ ETAPY TWORZENIA DOKUMENTU ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM (DZPW)?

Sporządzenie Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW) to obowiązek prawny pracodawcy wynikający z przepisów krajowych oraz dyrektywy ATEX. To także fundament skutecznej ochrony przeciwwybuchowej w zakładach, gdzie występują pyły, pary, gazy lub inne substancje mogące tworzyć atmosfery wybuchowe.

 Etapy procesu opracowywania dokumentu:

1. Audyt ATEX 

Audyt techniczny (audyt ATEX) to pierwszy i kluczowy etap przygotowania DZPW. Rozpoczyna się od dokładnego poznania specyfiki instalacji, procesów produkcyjnych oraz używanych substancji. Inżynierowie oceniają nie tylko stan techniczny urządzeń i instalacji, ale także sposób ich eksploatacji w kontekście potencjalnego zagrożenia wybuchem.

W trakcie audytu:

• identyfikowane są wszystkie obszary, w których może dochodzić do emisji substancji wybuchowych

• analizowane są warunki pracy, wentylacji i zagrożenia zapłonem

• sprawdzana jest zgodność urządzeń z wymaganiami dyrektywy 2014/34/UE (ATEX).

To właśnie audyt ATEX pozwala odnieść się do istniejącej klasyfikacji stref EX i w razie potrzeby zaproponować ich rewizję. Dlatego też każdy proces opracowania DZPW należy rozpoczynać od audytu, który stanowi bazę do dalszych etapów.

2. Klasyfikacja stref zagrożenia wybuchem

Na podstawie wyników audytu przeprowadzana jest klasyfikacja stref zagrożenia wybuchem. Proces ten polega na analizie miejsc, w których mogą wystąpić atmosfery wybuchowe – z uwzględnieniem rodzaju substancji palnych (gazy, pary, pyły), sposobu ich emisji, wentylacji oraz częstotliwości i czasu trwania zagrożenia.

Każdemu obszarowi przypisywana jest odpowiednia strefa zagrożenia wybuchem:

• dla gazów i par: strefa 0, 1 lub 2

• dla pyłów palnych: strefa 20, 21 lub 22.

Klasyfikacja ta odbywa się zgodnie z wymaganiami dyrektywy ATEX oraz normą PN-EN 60079-10.1/10.2 i stanowi podstawę do doboru urządzeń przeciwwybuchowych oraz dalszej oceny ryzyka.

3. Ocena Ryzyka Wybuchu

Ten etap czyli Ocena Ryzyka Wybuchu obejmuje analizę, czy stosowane środki zabezpieczeń są wystarczające do zminimalizowania ryzyka wybuchu. Sprawdzane są rozwiązania techniczne i organizacyjne — m.in. systemy detekcji, wentylacja, procedury bezpieczeństwa oraz szkolenia pracowników (np. szkolenie ATEX).

4. Propozycje działań korygujących

Jeśli podczas poprzednich etapów wykryte zostaną nieprawidłowości, przedstawiane są propozycje modernizacji, usprawnień lub alternatywnych rozwiązań. Celem jest osiągnięcie pełnej zgodności z wymaganiami prawa oraz poprawa realnego poziomu bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.

5. Opracowanie Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW)

Na końcu tworzony jest właściwy dokument DZPW, który zawiera:

• opis zagrożeń i klasyfikację stref wybuchowych

• wykaz zastosowanych środków ochronnych

• opis procesów technologicznych

• zalecenia wynikające z oceny ryzyka 

• oraz analizę wzajemnych oddziaływań instalacji.

Dokument ten jest zatwierdzany przez pracodawcę i stanowi potwierdzenie spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów.

KIEDY AKTUALIZUJE SIĘ DOKUMENT ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM ?

Rekomendacje dotyczące częstotliwości przeglądu Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem

Dokument powinien być regularnie aktualizowany. Pozwala to zapewnić zgodność z obowiązującymi przepisami i utrzymać wysoki poziom bezpieczeństwa w miejscach pracy gdzie istnieje ryzyko wystąpienia atmosfery wybuchowej.

DLA JAKICH BRANŻ WYKONUJEMY DOKUMENT ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM (DZPW)?

Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem opracowujemy dla wszystkich zakładów, w których występują lub mogą wystąpić atmosfery wybuchowe — zarówno gazowe, jak i pyłowe. Nasze DZPW przygotowywane są dla obiektów o wysokim ryzyku powstawania mieszanin wybuchowych, w tym dla zakładów przemysłu spożywczego, drzewnego, chemicznego i przetwórczego.

Branże, w których najczęściej wykonujemy Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW)?

Wspieramy przedsiębiorstwa z kluczowych sektorów, gdzie powstają strefy Ex i konieczne jest opracowanie profesjonalnego DZPW:

• cukrownie oraz zakłady przemysłu cukrowniczego

• młyny, elewatory zbożowe, silosy i obiekty gospodarki zbożowej

• piekarnie, zakłady produkcji mąki i pasz

• przemysł drzewny: tartaki, stolarnie, zakłady obróbki drewna

• produkcja biomasy, pelletu i brykietu

• malarnie proszkowe, lakiernie i zakłady wykorzystujące rozpuszczalniki

• przemysł chemiczny, farmaceutyczny i kosmetyczny

• przemysł tworzyw sztucznych

• magazyny i centra logistyczne z materiałami palnymi

• oczyszczalnie ścieków, przepompownie i instalacje biogazu

• stacje paliw, bazy paliw i rozlewnie

DLACZEGO DO SPORZĄDZENIA DZPW WARTO WYBRAĆ INSTYTUT BEZPIECZEŃSTWA PRZEMYSŁOWEGO IBPEx?

Instytut Bezpieczeństwa Przemysłowego IBPEx oferuje:

• kompleksowe wsparcie w zakresie ochrony przeciwwybuchowej

• doświadczenie i praktykę w realizacji audytów ATEX oraz klasyfikacji stref Ex

• indywidualne podejście do specyfiki zakładu i realnych warunków pracy

• profesjonalne doradztwo techniczne i organizacyjne

• wsparcie na każdym etapie wdrażania zabezpieczeń przeciwwybuchowych.

Z IBPEx masz pewność, że Twój Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem będzie kompletny, zgodny z przepisami i skuteczny w ochronie Twojego zakładu.

FAQ - NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA DOTYCZĄCE DZPW

(DOKUMENT ZABEZPIECZENIA PRZED WYBUCHEM)

Czy szkolenie ATEX jest wymagane przed wykonaniem DZPW?

Szkolenie ATEX nie jest formalnym wymogiem do posiadania DZPW, ale jest zdecydowanie zalecane – szczególnie dla osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo techniczne, pracowników produkcji oraz osób uczestniczących w ocenie ryzyka wybuchu. Szkolenie ułatwia zrozumienie przepisów i poprawne wdrożenie środków ochronnych.

Czy potrzebuję DZPW, jeśli mam tylko pyły (np. mąka, cukier, drewno)?

Tak, pyły palne – takie jak mąka, cukier, pył drzewny czy pyły zbożowe – mogą tworzyć atmosfery wybuchowe. W takim przypadku obowiązuje konieczność oceny zagrożenia wybuchem oraz opracowania Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem. Wiele groźnych wybuchów w przemyśle spożywczym czy drzewnym wynika właśnie z obecności pyłów.

Czy DZPW jest wymagany w przypadku tylko jednej strefy zagrożenia wybuchem?

Dokument DZPW należy aktualizować każdorazowo po zmianach w procesie technologicznym, organizacji pracy lub zastosowanym sprzęcie, które mogą wpływać na bezpieczeństwo wybuchowe. Zaleca się okresowy przegląd co 1–3 lata.

Aktualizacja DZPW jak często?

Tak, nawet jeśli w zakładzie występuje tylko jedna strefa Ex (np. strefa 22 przy silosie zbożowym lub strefa 2 przy rozlewni gazu), dokument DZPW jest obowiązkowy. Nie ma znaczenia liczba stref – liczy się samo występowanie atmosfery wybuchowej.

Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem cena

Koszt wykonania DZPW zależy od wielkości zakładu, liczby instalacji, zakresu zagrożeń i ilości stref Ex. Cena dla typowego zakładu produkcyjnego może zaczynać się od kilku tysięcy złotych. Wycena jest zawsze indywidualna.

Kiedy pracodawca musi przygotować  Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW)?

Dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW) musi być sporządzony zawsze wtedy, gdy w miejscu pracy występuje ryzyko powstania atmosfery wybuchowej – zgodnie z wymaganiami dyrektywy ATEX oraz polskiego prawa. Obowiązek ten dotyczy m.in. zakładów chemicznych, spożywczych, lakierni, magazynów z pyłami i gazami łatwopalnymi.

Instytut Bezpieczeństwa Przemysłowego sp. z o.o.  

Polityka prywatności

ADRES

Instytut Bezpieczeństwa Przemysłowego sp. z o.o.

ul. Uniwersytecka 13,

40-007 Katowice

NIP: 9542883644

REGON: 540896834

KRS: 0001155333

KONTAKT

biuro@ibpex.pl

tel. +48 32 750 88 87
tel. +48 570 348 101